Wikimedia Stichting

Van Wikipedia, de gratis encyclopedie
Spring naar navigatie Spring naar zoeken
Wikimedia Foundation, Inc.
(WMF)
logo
wettelijk document bedrijf
oprichting 20 juni 2003
oprichter Jimmy Wales
Stoel San Francisco , Californië ,
Verenigde Staten Verenigde Staten Verenigde Staten
motto "Stel je een wereld voor waarin ieder mens vrijelijk kan delen in de som van alle kennis. Dat is onze inzet. "
Vertaling: “Stel je een wereld voor waarin iedereen vrijelijk kan deelnemen aan de som van alle kennis. Dat is onze plicht." [1]
belangrijkste nadruk gratis inhoud , op wiki gebaseerde internetprojecten
Actieruimte wereldwijd
Stoel Maria Sefidari
directeuren vrijgekomen
afzet $ 120,1 miljoen (2019) [2]
Medewerkers meer dan 450 (juli 2020) [3]
Website wikimediafoundation.org

De Wikimedia Foundation, Inc. ( WMF ), Duits : Wikimedia-Gesellschaft , is een non-profitorganisatie naar Amerikaans recht die gratis kennis en gratis inhoud promoot, eigenaar van het wereldberoemde internetportaal Wikipedia .

WMF ondersteunt de zogenaamde Wikimedia-beweging, zo'n 75.000 vrijwillige redacteuren, ontwikkelaars en organisaties die zowel gratis content als de software daarvoor maken. De Wikimedia Foundation gebruikt wiki's , uitgevonden door de Amerikaanse softwareauteur Ward Cunningham, om de inhoud ervan te verzamelen, ontwikkelen en verspreiden. Wikipedia is het bekendste project; de mediadatabase Wikimedia Commons wordt ook relatief veel gebruikt. [4]

Er zijn ook landelijke non-profitorganisaties , zogenaamde chapters en gebruikersgroepen . U bent contractueel verbonden met WMF. Zo'n contract is ook de basis voor de verdeling van de via de websites gedoneerde bedragen. De eigenaar van de internetdomeinen is meestal de Wikimedia Foundation; het gebruik van de geregistreerde merken is gereguleerd. In de Duitstalige landen hebben de afdelingen de rechtsvorm van de vereniging gekozen : Wikimedia Deutschland e. V., Wikimedia Oostenrijk en Wikimedia CH. In 2012 maakte het WMF bekend naast de landelijke verenigingen ook thematische verenigingen, lossere gebruikersgroepen en een soort van partners te willen erkennen.

organisaties

De Wikimedia-beweging 2012 met de internationale Wikimedia Foundation, de verenigingen en de projecten

Wikimedia Stichting

De Wikimedia Foundation Inc. is een non-profitorganisatie volgens de Amerikaanse Internal Revenue Code (26 USC § 501 (c)) volgens de wetten van de Amerikaanse staat Florida . De vennootschap heeft leden (statuten) en statuten (statuten ) opgericht, uitgebreide bestuursbevoegdheden, het bestuur (bestuur).

Mede-oprichter van Wikipedia, Jimmy Wales, kondigde de oprichting aan op 20 juni 2003. Met de oprichting van de Wikimedia Foundation hebben Wales en Bomis alle rechten overgedragen op namen en domeinen in verband met Wikipedia of zijn zusterprojecten, evenals de servers die tot nu toe waren verworven. [5]

De naam "Wikimedia" is uitgevonden door Sheldon Rampton, de Amerikaanse auteur en exploitant van SourceWatch (voorheen Disinfopedia ). [6]

Bord

Het hoogste orgaan van de Stichting is de Raad van Toezicht, de Raad van Bestuur . Het is samengesteld uit drie leden die onrechtstreeks door de gemeenschap worden gekozen en door het bestuur worden benoemd, twee vertegenwoordigers gekozen door de nationale organisaties (hoofdstukken) en benoemd door het bestuur, vier leden die rechtstreeks door het bestuur worden benoemd en de oprichter Jimmy Wales, die zal worden jaarlijks bevestigd door het bestuur. [7] Er zijn ook andere organen zoals een adviesraad en werkgroepen.

De voorzitters:

  • Juni 2003 - oktober 2006: Jimmy Wales
  • Oktober 2006 - juli 2008: Florence Nibart-Devouard
  • Juli 2008 - juli 2010: Michael Snow
  • Juli 2010 - juli 2012: Ting Chen
  • Juli 2012 - Augustus 2013: Kat Walsh
  • Augustus 2013 - juli 2015: Jan-Bart de Vreede
  • Juli 2015 - juni 2016: Patricio Lorente
  • Juni 2016 - juli 2018: Christophe Henner
  • sinds juli 2018: María Sefidari

James Heilman, een van de drie bestuursleden gekozen door de Wikipedia-gemeenschap, werd uit het bestuur gezet tijdens een vergadering op 28 december 2015, [8] [9], maar werd in 2017 door de gemeenschap herkozen in het bestuur. [10]

Manager

De directeur van de Wikimedia Foundation was de Canadese journalist Sue Gardner vanaf december 2007 [11] op 1 juli 2014, gevolgd door Lila Tretikov , die werd gevolgd door Katherine Maher vanaf april 2016. Maher nam in april 2021 ontslag. Sindsdien is een transitiecommissie op zoek naar een nieuwe directeur in het bestuur en werkt zij samen met het operationele transitieteam. [12]

De Duitse journalist, auteur en softwareontwikkelaar Erik Möller bekleedde de functie van adjunct-directeur van januari 2008 [13] tot april 2015.

medewerker

De eerste jaren werd het werk van de Wikimedia Foundation vrijwel geheel door vrijwilligers gedaan. In 2005 waren er eerst twee vaste medewerkers, een coördinator en een softwaremanager. In 2006 groeide het personeelsbestand tot zes personen. Het bedrijf bleef groeien en creëerde verschillende nieuwe functies, zoals General Counsel , Chief Operating Officer, Head of Communications, Grant Coordinator, Chapters Coordinator en Volunteer Coordinator .

In de jaren die volgden groeide het personeelsbestand snel. In 2010 waren er 35 medewerkers, in mei 2011 65 medewerkers. Per november 2012 had de Wikimedia Foundation 147 medewerkers en een aantal externe medewerkers. [3] [14] Volgens informatie op haar website had het bedrijf in augustus 2018 meer dan 300 mensen [15] en in december 2019 meer dan 350 werknemers. [16]

Groei aantal WMF medewerkers (ca. 2009-2014)

De Wikimedia Foundation had aanvankelijk een kantoor in Sint-Petersburg , Florida. In 2007 verhuisde ze naar San Francisco , [17] waar ze eind 2009 naar een groter kantoorgebouw verhuisde. [18] In maart 2016 nam Katherine Maher het management over. [19]

Wiki Education Foundation

In 2014 is een speciale organisatie opgericht voor educatieve programma's in de Verenigde Staten en Canada. De Wiki Education Foundation werkt samen met universiteiten en hogescholen en bevordert onderwijs, leren en verkenning in verband met het innovatieve gebruik van Wikipedia en andere projecten. [20]

Nationale Wikimedia-verenigingen

Nationale Wikimedia-verenigingen (hoofdstukken) wereldwijd

Nationale Wikimedia-verenigingen, in het Engels hoofdstukken genoemd , zijn onafhankelijke organisaties die door de Wikimedia Foundation het recht hebben gekregen om in het betreffende land te verschijnen onder de beschermde naam "Wikimedia" en om de andere handelsmerken van de Foundation te gebruiken.

De nationale verenigingen ondersteunen de Stichting en haar Wikimedia-projecten ter plaatse, bijvoorbeeld door het organiseren van bijeenkomsten en workshops of door middel van public relations. Je voert geen projecten uit (zoals Wikipedia of Wikiquote) - de Stichting behoudt zich het recht voor om dit te doen. Verder brengen de landelijke verenigingen geen wijzigingen aan in de inhoud van Wikipedia of andere projecten. De beheerders, gekozen door de vrijwilligers en gemandateerd door de Stichting, en alle andere redacteuren zijn verantwoordelijk voor de beveiliging van de projecten.

Op 13 juni 2004 in Berlijn met de vereniging Wikimedia Germany - Society for the Promotion of Free Knowledge e. V. richtte de eerste nationale Wikimedia-vereniging op. In oktober van datzelfde jaar volgde het Franse Wikimédia France . Op 14 mei 2006 werd de Wikimedia CH - Association for the Promotion of Free Knowledge in Switzerland opgericht. De non-profitorganisatie Wikimedia Austria - Society for the Promotion of Free Knowledge (WMAT) werd uiteindelijk opgericht op 26 februari 2008.

Inmiddels zijn er Wikimedia-verenigingen in veel andere landen, waaronder Italië, Groot-Brittannië, Taiwan, Israël en Nederland. De zogenaamde Meta-Wiki , opgericht als het wereldwijde organisatieplatform van Wikimedia, geeft een overzicht van alle landenorganisaties.

Om juridische redenen identificeren de landspecifieke domeinen wikipedia.de , wikipedia.at en wikipedia.ch de nationale verenigingen als domeineigenaren, niet de Wikimedia Foundation, die verantwoordelijk is voor wikipedia.org . De websites van de drie genoemde domeinen bevatten landspecifieke portalen voor Wikipedia.

Projecten

Logo's van Wikimedia (midden) en 15 van hun projecten

In Wikimedia-projecten wordt de inhoud gemaakt door vrijwilligers. De teksten (en met een paar uitzonderingen voor redelijk gebruik ook mediabestanden) vallen onder een gratis licentie , meestal onder de Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC-BY-SA) licentie. De MediaWiki- software, die primair voor dit doel is ontwikkeld, dient als technisch platform voor de projecten.

Naast de gratis encyclopedie Wikipedia zijn de belangrijkste projecten het woordenboek Wiktionary en Wikibooks - een project om gratis leermateriaal te ontwikkelen - en de Wikiquote- verzameling citaten. Andere projecten zijn onder meer Wikisource voor vrije teksten, de soortenlijst Wikispecies , Wikimedia Commons voor afbeeldingen en andere multimediagegevens, Wikinews , een gratis nieuwsbron, Wikivoyage , een reisgids, Wikidata , een gegevensverzameling en Wikiversity , een platform voor gezamenlijk werken aan wetenschappelijke projecten.

Volgens ComScore werden de Wikimedia-projecten in januari 2010 door in totaal 365 miljoen bezoekers wereldwijd bekeken. [21]

De Wikimedia Foundation is sinds 2005 jaarlijks gastheer van de internationale Wikimania- conferentie , die is ontworpen als een communicatieforum voor functionarissen van de organisatie, leden van de gemeenschap , wetenschappers en technici. [22]

technische infrastructuur

Wikimedia's serverstructuur (vanaf december 2010)

Om de verschillende Wikimedia-projecten te laten draaien, onderhoudt de Wikimedia Foundation een uitgebreide technische infrastructuur in datacenters in Ashburn in Virginia , Tampa in Florida (wordt gesloten. Status: zomer 2014) en Carrollton [23] in Texas . Er zijn ook servers die worden beheerd door Kennisnet in Amsterdam (Nederland). [24] In totaal zijn er ongeveer 900 servers in gebruik (per juli 2014). [25] In 2008 zijn alle servers geüpgraded naar Ubuntu 8.04 LTS Server Edition . [26] Wikimedia Duitsland leverde 14 servers voor de toolserver, waarvan de helft wordt gebruikt door het OpenStreetMap- project en de integratie ervan in Wikipedia en de andere helft de Wikipedia-auteurs ondersteunt met helpers en bots. [27] De toolserver, met uitzondering van de mapserver, werd in 2014 stopgezet en vervangen door Wikimedia Labs .

Conflicten tussen WMF en Wikipedia-auteurs

In juli/augustus 2014 pushten WMF-medewerkers een nieuwe weergavefunctie voor media-inhoud (“Media Viewer”), die duidelijk werd afgewezen door de Engels- en Duitstalige auteursgemeenschap. Dit werd aan de kant van WMF genegeerd en om deze positie technisch af te dwingen, werd de software aangepast zodat WMF-medewerkers hogere beschermings- of verwerkingsrechten ("Superprotect") kregen ten opzichte van lokale beheerders die door de gemeenschap werden gekozen om de " Media Viewer " lokaal te blokkeren. [28] De mate waarin een dergelijke veronachtzaming van lokale opinievormingsprocessen en hun technische implementatie legitiem is onder dwang van de kant van het WMF, blijft het onderwerp van discussie, vooral in de Engels- en Duitstalige Wikipedia-auteursgemeenschap. [28] [29] [30] [31]

financiering

Financiële ontwikkeling van de Wikimedia Foundation 2003-2019: inkomsten (groen), uitgaven (rood) en vermogen (zwart).

Tot nu toe is de Wikimedia Foundation voornamelijk gefinancierd door middel van donaties. De meeste hiervan waren kleine individuele giften van particulieren. Wikimedia krijgt verdere steun in de vorm van geldelijke en materiële donaties van andere stichtingen en bedrijven, waaronder sinds het voorjaar van 2005 de zoekmachine en internetportalbeheerder Yahoo . In 2010 heeft Google ook een grotere individuele donatie gedaan. [32] Amazon schonk in 2018 $ 1 miljoen aan Wikimedia. [33] In oktober 2018 schonk filantroop George Soros $ 2 miljoen aan WMF. [34] In 2019 schonk Google 1,1 miljoen dollar aan de Wikimedia Foundation en 2 miljoen dollar aan de Wikimedia Endowment. [35]

Financiële ontwikkeling

De Wikimedia Foundation is snel gegroeid sinds de oprichting in 2003. Zowel de jaarinkomsten als de uitgaven en het nettovermogen van de stichting nemen elk jaar voortdurend toe. De volgende tabel is gebaseerd op de activiteitenoverzichten (per 30 juni) in de financiële rapporten van de Wikimedia Foundation. [36]

jaar Totaal rendement Totale inspanning Toename van geoormerkte fondsen Wisselkoers Verhoging van het vermogen Vermogen aan het einde van het jaar
2003/2004 [37] $ 80.129 $ 23.463 $ 0 $ 0 $ 56.666 $ 56.666
2004/2005 [37] $ 379.088 $ 177.670 $ 10.000 $ 0 $ 211.418 $ 268.084
2005/2006 [37] $ 1.508.039 $ 791.907 $ 20.000 $ 0 $ 736.132 $ 1004.216
2006/2007 [38] $ 2.734.909 $ 2.077.843 $ -3.000 $ 0 $ 654.066 $ 1.658.282
2007/2008 [39] $ 5,032,981 $ 3.540.724 $ 2.027.629 $ 0 $ 3.519.886 $ 5.178.168
2008/2009 [40] $ 8.658.006 $ 5.617.236 $ 12.829 $ 0 $ 3.053.599 $ 8.231.767
2009/2010 [41] $ 17.979.312 $ 10.266.793 $ −1.401.555 $ 0 $ 6.310.964 $ 14.542.731
2010/2011 [42] $ 24.785.092 $ 17.889.794 $ 2.754.115 $ 0 $ 9.649.413 $ 24.192.144
2011/2012 [43] $ 38.479.665 $ 29.260.652 $ 1.517.901 $ 0 $ 10.736.914 $ 34.929.058
2012/2013 [44] $ 48.635.408 $ 35.704.796 $ −2,670,546 $ 0 $ 10.260.066 $ 45.189.124
2013/2014 [45] $ 52.465.287 $ 45.900.745 $ 1.382.396 $ 338.959 $ 8.285.897 $ 53.475.021
2014/2015 [45] $ 75.797.223 $ 52.596.782 $ 2.405.684 $ −1.260,848 $ 24.345.277 $ 77.820.298
2015/2016 [46] $ 81.862.724 $ 65.947.465 $ −1,952.762 $ −110,751 $ 13.962.497 $ 91.782.795
2016/2017 [47] $ 91.242.418 $ 69.136.758 $ −558.258 $ 339.950 $ 21.547.402 $ 113.330.197
2017/2018 [48] $ 104.505.783 $ 81.442.265 $ −1.444.145 $ 251.596 $ 21.619.373 $ 134.949.570
2018/2019 [49] $ 120.067.266 $ 91.414.010 $ 2.038.599 $ 30,311 $ 30.691.855 $ 165.641.425

Zie ook

web links

Commons : Wikimedia Foundation - verzameling foto's, video's en audiobestanden

Individueel bewijs

  1. ^ Wikimedia-visie. In: Wikimedia Foundation. 4 augustus 2018, opgehaald op 4 mei 2021 (Amerikaans Engels).
  2. Wikimedia Foundation, Inc. Jaarrekening 2018 en 2019. (PDF; 350 kB) In: upload.wikimedia.org. Ontvangen op 11 juli 2020 .
  3. ^ A b Personeel en Aannemers. In: wikimediafoundation.org. Ontvangen op 11 juli 2020 .
  4. Alle Wikimedia-projecten
  5. Jimmy Wales: Aankondiging van de oprichting van de stichting (e-mail, 20 juni 2003).
  6. Sheldon Rampton: voorgestelde naam Wikimedia. (E-mail, 16 maart 2003)
  7. ^ Statuten van de Wikimedia Foundation, Artikel IV - De Raad van Toezicht, Sectie 3 - Selectie
  8. Wikimedia Foundation ontslaat bestuurslid. heise.de, 29 december 2015, geraadpleegd op 29 april 2019 .
  9. Waarom werd James Heilman, alias Doc James, verwijderd uit de Board of Trustees van de Wikimedia Foundation? Geraadpleegd op 8 augustus 2019 .
  10. ^ Katie Chan, Joe Sutherland: Resultaten van de 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees verkiezingen ( Engels ) Wikimedia Foundation. 20 mei 2017. Ontvangen op 4 juni 2017.
  11. ^ Besluit van de Raad om Sue Gardner te benoemen tot algemeen directeur
  12. Katherine Maher, CEO van de Wikimedia Foundation, treedt in april 2021 af . Wikimedia Stichting. 4 februari 2021. Ontvangen op 26 mei 2021.
  13. ^ Sue Gardner : Aankondiging van Erik Moeller als adjunct-directeur van Wikimedia . In: [Stichting-1] . Wikimedia Stichting. 18 december 2007. Ontvangen op 12 mei 2008.
  14. ^ Stichting: Hoeveel medewerkers heeft Wikimedia en wat doen ze? Wikimedia Foundation, september 2011.
  15. Personeel en aannemers , website van de Wikimedia Foundation, lijst van werknemers, geraadpleegd op 12 augustus 2018 (Engl.) Personeel en aannemers. Gearchiveerd van het origineel op 12 augustus 2019 ; geopend op 21 januari 2020 .
  16. ^ Personeel en aannemers. Gearchiveerd van het origineel op 19 december 2019 ; geopend op 21 januari 2020 .
  17. persbericht
  18. blogbericht
  19. Patricio Lorente: Update van de overgang van de uitvoerende macht . WMF Board of Trustees 10 maart 2016, geraadpleegd op 6 april 2016.
  20. PERSBERICHT: Frank Schulenburg benoemd tot uitvoerend directeur van de nieuwe Wiki Education Foundation. In: wikiedu.org. 14 mei 2014, geraadpleegd op 28 februari 2015 .
  21. Zie comScore-gegevens op Wikimedia ( Permalink )
  22. ^ Wikimedia Foundation: Wikimania
  23. Wikimedia Foundation kiest CyrusOne in Dallas als nieuw datacenter . blog.wikimedia.org, 5 mei 2014.
  24. Kennisnet ondersteunt Wikimediaprojecten. Persbericht Wikimedia Foundation
  25. Wikimedia Foundation Jaarplan 2014-15, pagina 12.
  26. De Ubuntu-strategie en Wikipedia. In: ikhaya.ubuntuusers.de. 11 oktober 2008, geraadpleegd op 28 februari 2015 .
  27. Nieuwe servers voor de toolserver en OpenStreetMap
  28. a b Torsten Kleinz: "Superprotect": Wikimedia heeft het laatste woord op Wikipedia. In: heise.de. 12 augustus 2014, geraadpleegd op 28 februari 2015 .
  29. ^ Friedhelm Greis: Superschutz: Wikimedia Foundation dwingt Duitse gebruikers om mediaviewers te gebruiken. In: golem.de. 12 augustus 2014, geraadpleegd op 28 februari 2015 .
  30. Andrew Orlowski: Klasse was! De arbeiders van Wikipedia komen weer in opstand. Geraadpleegd op 9 januari 2021 .
  31. Met alle middelen hernoemen: Wikimedia wordt Wikipedia. Ontvangen op 9 januari 2021 .
  32. Wikimedia Foundation: Google doneert 2 miljoen . In: tazi
  33. Daarom doneert Amazon een miljoen dollar aan Wikipedia. In: derStandard.de , 26 september 2018, geraadpleegd op 27 september 2018.
  34. George Soros, oprichter van Open Society Foundations, investeert in de toekomst van vrije en open kennis Kaitlin Thaney, persbericht van de Wikimedia Foundation van 15 oktober 2018, in het Engels, geraadpleegd op 5 maart 2019
  35. Google.org doneert $ 2 miljoen aan de ouderorganisatie van Wikipedia , Techcrunch , 22 januari 2019
  36. ^ Wikimedia Foundation financiële rapporten
  37. a b c wikimedia.org (PDF) 2006
  38. wikimedia.org (PDF) 2007
  39. wikimedia.org (PDF) 2007/2008
  40. wikimedia.org (PDF) 2008/2009
  41. wikimedia.org (PDF) 2009/2010
  42. wikimedia.org (PDF) 2010/2011
  43. wikimedia.org (PDF) 2011/2012
  44. wikimedia.org (PDF) 2012/2013
  45. a b wikimedia.org (PDF) 2014/2015
  46. wikimedia.org (PDF) 2015/16
  47. wikimedia.org (PDF) 2016/17
  48. wikimedia.org (PDF) 2017/18
  49. wikimedia.org (PDF) 2018/19

Coördinaten: 37 ° 47 '12.7" N , 122 ° 23' 58.5" W.